Subsidie en btw: hoe zit het?

Een subsidie is btw-belast als de beschikking een directe tegenprestatie koppelt aan een levering of dienst. Dat betekent: je ontvangt geld in ruil voor een concrete prestatie richting de subsidiënt.

Voorbeelden zijn subsidies waarbij je verplicht bent om een product te leveren, onderzoeksresultaten te delen of een dienst te verrichten aan de verstrekker. De Belastingdienst kijkt dan of er sprake is van een rechtstreeks verband tussen subsidie en levering.

Bij zuivere exploitatiesubsidies (zoals WBSO) of fiscale regelingen (zoals EIA) ontbreekt dit verband meestal — daar betaal je in de regel geen btw over.

Of je btw moet aangeven hangt af van je btw-status. Ben je btw-ondernemer voor de Belastingdienst? Dan kan een ontvangen subsidie onderdeel worden van je btw-omzet, zelfs als jouw activiteiten zelf vrijgesteld zijn.

Een voorbeeld: woningeigenaren met een dynamisch energiecontract worden soms gezien als btw-ondernemer omdat ze handelen in energie. Ontvang je dan een subsidie als ISDE, dan kan dat gevolgen hebben voor je btw-aangifte.

Ben je geen btw-ondernemer, of vallen je activiteiten onder de vrijstellingen? Dan betaal je normaal gesproken geen btw over subsidies, tenzij de beschikking anders bepaalt.

De WBSO geeft 32% aftrek op loonkosten voor R&D tot €380.000 per jaar. Dit is een fiscale regeling, geen btw-belaste subsidie: je ontvangt een afdrachtvermindering op loonheffing zonder tegenprestatie aan RVO.

De EIA verlaagt je belastbaar inkomen met 45,7% van investeringen in duurzame bedrijfsmiddelen (tot €76 miljoen). Ook hier is geen btw verschuldigd over het fiscale voordeel zelf, omdat het een aftrekpost is in de winstsfeer.

De ISDE voor particulieren (€300 tot €3.000 voor warmtepompen en isolatie) is in de regel btw-vrij. Maar: energiemaatschappijen die jou helpen bij de aanvraag kunnen wél btw rekenen over hun bemiddelingsdiensten.

Gebruik deze stappen om snel duidelijkheid te krijgen:

1. Staat in de subsidiebeschikking dat je een levering of dienst moet verrichten aan de verstrekker?

2. Ben je btw-ondernemer of heb je een btw-nummer?

3. Is de subsidie expliciet gekoppeld aan een bedrag per geleverde eenheid (bijvoorbeeld per kWh, per meter, per onderzoeksrapport)?

Als je alle drie met 'ja' beantwoordt, is de subsidie waarschijnlijk btw-belast en moet je het bedrag opnemen in je btw-aangifte. Twijfel je? Overleg dan met je fiscalist voordat je de aangifte doet.

Geef je ten onrechte geen btw aan over een belaste subsidie, dan riskeert je boetes en naheffingsaanslagen van de Belastingdienst. De Belastingdienst kan tot vijf jaar terug controleren en correcties opleggen.

Herstel het zo snel mogelijk via een suppletieaangifte als je ontdekt dat je het fout hebt gedaan. Zo beperk je rente en boetes. Heb je juist wél btw aangegeven terwijl dat niet hoefde? Dan kun je teruggaaf aanvragen.

Bij grote projectsubsidies of Europese programma's zoals Horizon Europe geldt vaak aparte guidance — lees de btw-clausules in de grant agreement altijd door.